7 redenen waarom belonen beter werkt dan straffen - Oppasuitdagingen 4/7

Leuk dat je de blog weer leest! Ongewenst gedrag blijft een uitdaging. De zoveelste keer dat de potloden overal liggen, onopgeruimd speelgoed voor struikelpartijen zorgt en je het woord ‘nee’ niet meer kan horen. Belonen? HOE DAN? In mijn duplo-voorbeeld liet ik al doorschemeren dat je soms zelfs belonen kan inzetten op ongewenst gedrag. Dat klinkt tegenstrijdig he? Maar het werkt ontzettend goed! En wel om 7 redenen.

belonen werk beter dan straffen

 

1. Alles wat je aandacht geeft, groeit.

Heb je ooit een plant gehad of zo'n moestuintje gekweekt? Dan weet je als: als je het aandacht geeft en verzorgt, groeit het. En als je het negeert, gaat hij dood. Dit werkt eigenlijk hetzelfde met gedrag.

Aandacht geven aan gedrag is: kijken, (glim)lachen, er iets van zeggen, compliment geven, reageren, met je gedrag reageren, straffen enzovoorts. Je merkt al: zowel complimenten geven als straffen is aandacht geven aan het gedrag: positief en negatief.

Alle aandacht is een beloning, of het nu positief of negatief is.  Je wil er altijd meer van. Daarom werkt straffen soms averechts en werkt belonen van goed gedrag veel beter! En als je goed zoekt en oefent, vind je zelfs in negatief gedrag wel ruimte voor een compliment om het gedrag bij te sturen! Net zoals ik deed met het gooien van duplo blokken: maar dan wel in de bak. Raak!

2. Belonen is gezelliger

Wat doe je liever: de hele dag politieagentje spelen of gezellig spelen en lekker veel complimentjes uitdelen? Ik zou het wel weten. Als je je richt op wat wél goed gaat en hier de nadruk op legt, creëer je een veel positievere sfeer! Begin eventueel gewoon bij wat ‘normaal' is, bijvoorbeeld ‘ik vind het zo fijn dat jij altijd uit school uit jezelf je jas op de kapstok hangt!'. Dit werkt trouwens dubbel goed als een broertje dat niet doet: die wil dan ook zo'n compliment! Wie weet, hangen er tien seconde later ineens twee jassen op de kapstok!

3. Een positieve sfeer lokt goed gedrag uit

Dit punt borduurt voort op het vorige. Laten we eerlijk zijn. Als ergens een negatieve sfeer hangt en er wordt links en rechts naast je niet gehoorzaamt, wil jij dan niet ook lekker meedoen met de groep en dwarsliggen? En als ergens een positieve, gezellige sfeer hangt, heb jij dan zin om die te verpesten door ongehoorzaam te zijn?

Nee hè? Mensen zijn groepsdieren. We willen erbij horen, dus gaan niet zo snel tegen de rest in. Dus als je een gezellige sfeer neerzet (belonend, positief), dan lok je vanzelf ook goed gedrag uit. Handig toch?

4. Je hebt zelf een langer lontje

schepje erbovenop

 

Nog één schepje er bovenop dan. Als je die positieve sfeer te pakken hebt, zit je zelf lekkerder in je vel. Je kan dan meer hebben, schiet niet meer bij elke ongehoorzame schijnbeweging in de stress en kan flexibel omgaan met wat uitdagend gedrag. Je hebt dan meer veerkracht om het gedrag op een prettige manier om te buigen naar wat je wél wil zien. Win-win dus!

5. Je oppaskind weet wat wél wordt verwacht

Kinderen zijn soms een beetje als robots. Als ze eenmaal op het ‘programma ongehoorzaam' staan, schakelen ze niet zo gemakkelijk uit zichzelf naar ‘braaf'. En eerlijk is eerlijk: als je ze een standje geeft, stoppen ze meestal wel met wat ze níét mochten doen. Maar dat schakelen is dus wat log en lastig. Dus wat wél gewenst is op dat moment, komt niet vanzelf. Hoe jonger, hoe lastiger dit nog is voor kinderen. Ze blijven dan hangen in dat vervelende gedrag. Bij dat schakelen kunnen ze jouw hulp goed gebruiken. Dus ‘coach' je oppaskind met complimenten naar het gewenste gedrag. Complimenten gaan namelijk altijd over wat wél gewenst is (of wordt verwacht), daar heeft een kind veel meer aan!

Een goed compliment is dan ook zo concreet mogelijk: vraag jezelf steeds af: wat heeft hij/zij precies goed gedaan?

6. Goed voor zijn zelfvertrouwen

Als jij uitstraalt dat je gelooft dat het kind zich goed zal gedragen, zal je oppaskind dit vertrouwen gaan overnemen. Hij gaat ook geloven dat hij zich goed kan gedragen, krijgt er complimentjes op, vindt dat leuk, dus gaat nog beter zijn best doen, enzovoorts. Je hebt dan een mooie opwaartse spiraal van zelfvertrouwen. Goed bezig!

zelfverzekerd kind

 

Aan de andere kant: een kind dat vaak hoort dat hij het niet goed doet en vaak gecorrigeerd wordt, gaat geloven dat hij dingen vaak niet goed (genoeg) doet, en kan juist een negatiever zelfbeeld ontwikkelen. Dat wil je natuurlijk niet!

7. Het is bewezen met hééél veel onderzoeken

Onderzoek na onderzoek wijst uit dat belonen beter werkt dan straffen om gedrag te veranderen. Niet alleen werkt het sneller, het is ook effectiever. Hiermee bedoelen ze dat kinderen het gewenste gedrag langer hielden en bleven doen. Dus het scheelt je ook nog op de lange termijn!

Need we say more? Of ben jij nu ook helemaal klaar om die positieve vibe op te pakken? Je kunt het!

Volgende keer geeft Anne-Minke veel tips over hoe je coöperatief gedrag uitlokt: dus hoe je het voor elkaar krijgt dat je oppaskind doet wat je zegt. Handig toch?

 

Lees meer:

Deel 1 van 7 - Moeilijk gedrag: hoe het ontstaat

Deel 2 van 7 - Gedrag beïnvloeden: belonen

Deel 3 van 7 - Gedrag beïnvloeden: negeren en straffen

Deel 4 van 7 - 7 redenen waarom belonen beter werkt dan straffen

Bron: Oppasbron.nl - Geplaatst: 16 juni 2017
 

Geschreven door Roxanne Hosemans

GZ-psycholoog BIG & Orthopedagoog NVO

Roxanne HosemansRoxanne studeerde in 2010 af op orthopedagogiek en heeft ruime werkervaring in de Kinder- & Jeugd GGZ. Vanuit haar uitstekende contactuele vaardigheden en warme benadering legt zij gemakkelijk contact met kinderen en jongeren. Naast het voeren van haar eigen praktijk PsychoWijs, waarin ze zorgt dat ouders en kinderen weer lekker in hun vel komen te zitten, wil Roxanne haar kennis ook op een positieve en prikkelende manier delen met de ouders en oppassers van Oppasbron.nl.

Meer informatie over Praktijk PsychoWijs vind je op: 

Praktijkpsychowijs.nl en op Facebook

 

Zoek een oppas in de buurt:

Hoe werkt Oppasbron.nl?

Maak een profiel aan

Kom in contact met oppassers

Maak kennis met elkaar

Andere blogs