Gedrag be´nvloeden: Belonen - Oppasuitdagingen 2/7

Geplaatst: 18 mei 2017

In de eerste blog schreven we dat gedag niet vastligt, en dat je het kan be´nvloeden. De beste methode hiervoor is Belonen. Maar waarom is dat eigenlijk zo? En wat voor beloningen kan je dan het beste gebruiken, zonder dat je je kind te veel verwent of vol stopt met snoep en suiker?

kind belonen goed gedrag opvoedtips

 

Belonen werkt

Een jaar geleden ben ik begonnen met hardlopen. Ik had het al een paar keer zelf geprobeerd op te pakken, maar elke keer als ik thuis kwam had ik last van pijntjes en voelde ik mij niet bepaald prettiger. Deze vervelende ervaringen zorgde ervoor dat ik niet echt uit keek naar de volgende training, want gezien de vorige trainingen zou het wel weer pijnlijk en lastig worden. Ik had dan ook altijd veel excuses om niet te gaan: "Het regent", "het is te koud", "ik ben moe", en ga zo maar door.

Dit is precies hoe wij leren: we evalueren de gevolgen op ons gedrag en bedenken vanuit daar of het de moeite waard is om het nog eens op die manier te doen. Wanneer er iets naars volgt op ons gedrag zullen we het niet snel nog een keer doen (hoe dat precies zit, vertellen we je in deel 3). Ik vond uiteindelijk een belonende manier van hardlopen. Hoe me dat lukte, vertel ik je aan het einde van deze blog.

"Aandacht geven aan goed gedrag is erg leuk en de glimlach die je ervoor terug krijgt geeft veel voldoening."

Eerst wil ik je wat rondleiden door wat belonen eigenlijk inhoudt en hoe je goed kan belonen. Het is namelijk de krachtigste (en leukste) manier om kinderen richting gewenst gedrag te loodsen. Onderzoek wijst uit dat we velen malen sneller iets nog een keer doen, als we er een positieve respons op krijgen! Het is ook onze ervaring dat alles wat je aandacht geeft, groeit. Aandacht geven aan goed gedrag is erg leuk en de glimlach die je ervoor terug krijgt geeft veel voldoening.

Soorten beloningen

Kinderen willen het van nature graag goed doen. Je kan bij kinderen goed gedrag dan ook heel makkelijk stimuleren. Dat kan door te zorgen dat een kind positieve feedback op zijn gedrag krijgt.

jongetje met hoedBelonen met cadeautjes werkt maar tijdelijk

 

Je hebt 3 soorten beloningen:

- Materiële beloningen (snoep of een cadeautje)

- Sociale beloningen (bijvoorbeeld een compliment)

- Beloning in de vorm van een activiteit (extra tijd op de I-pad/tv/later naar bed/extra verhaaltijd/naar de bios)

Een snoepje of een cadeautje geven is vaak de makkelijkste beloning, maar ook de gevaarlijkste. Zeker als je een materiële beloning voor langere tijd gebruikt, zal de beloning zijn uitwerking kwijtraken. Je zult een steeds groter cadeau moeten vinden om je kind te motiveren. Beter is het een sociale beloning of activiteit in te zetten.

Regels om goed te belonen

goed gedrag van kinderen kleuren oppastipsBelonen voor gewenst gedrag

 

Een beloning moet wel ook écht als een beloning voelen voor een kind. Kies je beloningen daarom zorgvuldig uit op grootte en interesse van je kind. Dit kan soms even zoeken zijn. Daarnaast is het bij kinderen erg belangrijk dat de beloning zo snel mogelijk volgt op het gewenste gedrag. Kinderen leven erg in het moment. Een kind die pas na enkele minuten een compliment krijgt, is alweer haast vergeten wat hij ook alweer goed deed en is het blije gevoel in ieder geval alweer kwijt. Hierdoor leggen ze minder effectief de link tussen het gedrag dat je wilt stimuleren en de beloning. Als laatste is het belangrijk dat je consequent bent. Kinderen leren zo sneller de positieve gevolgen van hun gedrag.

Wanneer en hoe lang belonen?

"Het kind zal het niet in één keer, en altijd goed doen."

Gedragsverandering gaat altijd in stapjes. Om het gedag van je kind te sturen, zal je al deze stapjes los van elkaar moeten belonen. Bijvoorbeeld: je wilt dat je kind eerst netjes vraag of hij een snoepje mag, in plaats van dat hij de snoeppot direct grijpt. Je vindt het daarnaast belangrijk dat hij ook alsjeblieft bij zegt. Het kind zal het niet in één keer, en altijd goed doen. Daarom beloon je eerst al het gedag dat lijkt op het gewenste gedrag. Dus ook als hij het netjes vraagt maar geen alsjeblieft zegt. Wellicht duurt het even voordat het gewenste gedrag toeneemt. Belangrijk daarbij is dat je altijd concreet benoemt wat je wél graag wilt zien van je (oppas)kind. In dit geval kan je dan bijvoorbeeld zeggen: "wat goed dat je vraagt of je een snoepje mag! Wanneer je iets vraagt, zeggen we ook altijd "alsjeblieft".

 

activiteit voor tijdens het oppassenBelonen met een leuke activiteit

 

Materiële beloningen en beloningen in de vorm van een activiteit werken altijd maar tijdelijk. Het is een middel dat je kan inzetten wanneer de sociale beloningen je kind niet voldoende motiveren, als een soort ‘kickstart'. Bij hardnekkige gedragspatronen is het raadzaam om een professional in te schakelen. Het opzetten van een goed beloningsschema luistert soms erg nauw.

En hoe is dat afgelopen met het hardlopen?

Ik heb dan wel geen beloningsschema voor mijzelf gemaakt, maar ik heb er wel voor gezorgd dat de feedback op mijn gedrag positiever werd. Ik ben bij een loopgroep gestart waar ze op maat gemaakte trainingen hadden. Elke training was daardoor een succes, wat mij ontzettend trots maakte op mijzelf, en vertrouwen gaf dat ik de volgende training ook wel zou halen. Sterker nog: Elke keer dat ik een succesvolle training had gedaan groeide het geloof in mijzelf dat ik dit kon! En dit is precies hoe kinderen het ook zullen ervaren wanneer hun goede gedrag beloond wordt!

Lees meer:

Deel 1 van 7 - Moeilijk gedrag: hoe het ontstaat

Deel 2 van 7 - Gedrag beïnvloeden: belonen

Deel 3 van 7 - Gedrag beïnvloeden: negeren en straffen

Deel 4 van 7 - 7 redenen waarom belonen beter werkt dan straffen

Bron: Oppasbron.nl

Deel deze blog

 

Geschreven door Anne-Minke Mulder

Orthopedagoog NVO SKJ

Anne-Minke MulderAnne-Minke studeerde in 2011 af op de opleiding Orthopedagogiek. Zij heeft o.a. werkervaring met jongeren met een licht verstandelijke beperking en ernstig probleemgedrag. Moeilijk gedrag ziet zij als een uitdaging. Anne-Minke werkt met humor en bezit een bijzonder spiegelend vermogen waarmee zij jongeren inzichten biedt. Haar energie en motiverende technieken helpen kinderen en jongeren de nodige veranderingen te maken om beter in hun vel te komen. Naast het voeren van haar eigen praktijk PsychoWijs, waarin ze zorgt dat ouders en kinderen weer lekker in hun vel komen te zitten, wil Anne-Minke haar kennis ook op een positieve en prikkelende manier delen met de ouders en oppassers van Oppasbron.nl.

Meer informatie over Praktijk PsychoWijs vind je op:

Praktijkpsychowijs.nl en op Facebook

 

Vind oppaswerk:

Zo werkt Oppasbron.nl:

- maak gratis een profiel aan
- kom kosteloos in contact
- maak afspraken met elkaar

Meer informatie

Andere blogs